Tevkil Keşif, duruşmadan farklı olarak adliyenin dışında, çoğu zaman uyuşmazlık konusu taşınmazın ya da olayın bulunduğu yerde yapılır ve yarım günden uzun sürebilir. Keşif günü başka bir duruşmanıza denk geliyorsa ya da keşif başka bir şehirde yapılacaksa, keşfe katılımı bir meslektaşınıza bırakabilirsiniz.
Keşif nedir, kim karar verir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 288. maddesine göre hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla, bulunduğu yerde ya da mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir; gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur. Keşif kararı, sözlü yargılamaya kadar taraflardan birinin talebi üzerine ya da resen alınır.
Keşif nerede yapılır?
Keşif, davaya bakan mahkemece yapılır. Keşif konusu mahkemenin yargı çevresi dışındaysa inceleme istinabe yoluyla yapılır; büyükşehir belediye sınırları içindeyse davaya bakan mahkeme de yerine getirebilir (m. 289). İstinabe hâlinde keşif, davanın görüldüğü şehirde değil, taşınmazın ya da olayın bulunduğu yerde, o yerin mahkemesince yapılır. Dosyanın vekili için bu, ayrı bir şehre ayrı bir yolculuk demektir.
Keşifte hazır bulunmak neden önemlidir?
Keşfin yeri, kapsamı ve zamanı mahkemece belirlenir; keşif, taraflar hazırsa huzurlarında, değilse yokluklarında yapılır (m. 290). Mahkeme keşif sırasında tanık ve bilirkişi dinleyebilir; yapılan bütün işlemler ve beyanlar tutanağa geçirilir, hâkimin keşif konusu ve mahalliyle ilgili gözlemleri de tutanağa yazılır; plan, çizim ve fotoğraf gibi belgeler tutanağa eklenir.
Keşif yokluğunuzda da yapılabildiğinden, hazır bulunmamak keşfi ertelemez; yalnız mahalde tespit edilmesini istediğiniz hususların tutanağa geçmesini sağlama imkânını kaybedersiniz.
Meslektaşınıza keşiften önce iletmeniz gerekenler
- Keşif ara kararı: keşfin kapsamı, bilirkişinin uzmanlık alanı, yanıtlanması istenen sorular
- Mahalde gösterilmesini ve tutanağa geçirilmesini istediğiniz hususlar
- Bilirkişiye yöneltilmesini istediğiniz sorular ve dinlenecek tanıklar
- Kabul edilmeyecek işlemler; tereddüt hâlinde sizi aramasını istediğiniz konular
- Keşiften sonra iletilecekler: tutanak, mahalde çekilen fotoğraflar, bilirkişiye verilen süre
Meslektaşınız keşifte sizin adınıza beyanda bulunacağı için yetki belgesi gerekir (Avukatlık Kanunu m. 56).
Uygulamada
Görev oluştururken kurum olarak keşfi yapacak mahkemenin bulunduğu adliyeyi, işlem türü olarak "Keşif"i seçersiniz. Keşfin toplanma yeri adliyeden farklıysa bunu açıklamada belirtin. Ücreti belirlerken keşfin süresini ve mahalle ulaşımı hesaba katmanız yerinde olur; ayrıntısı tevkil görevinde ücret yazısındadır. Diğer işlem türleri için tevkil görevi türleri yazısına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 288–290
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, m. 56
Bu yazıdaki hükümler yukarıdaki metinlerden okunarak yazılmış, son olarak tarihinde gözden geçirilmiştir. Mevzuat değişebilir; işleminizden önce güncel metne bakınız.
İlgili yazılar
- Tevkil görevi türleri ve kapsamıKurum türüne göre bırakılabilen işler ve her birinin ayrıntı yazısı.
- Aynı saate iki duruşma: çakışmada seçeneklerGelmemenin sonuçları, üç seçenek ve meslektaşa iletilecek bilgiler.
- Tevkil görevinde ücret nasıl belirlenir?Ücreti kimin belirlediği, m. 171 ve uygulamadaki taban.